Ngữ pháp: Hồi tưởng & Mệnh lệnh trang trọng (7과)
A/V-더니
Ý nghĩa:
Dùng khi kể lại hành động của người khác đã quan sát trong quá khứ và sự thay đổi sau đó theo thời gian; vế trước chủ yếu mang nghĩa đối chiếu hoặc kết quả.
Cấu trúc:
- Gắn vào gốc tính từ, gốc động từ (chủ yếu là động từ, tính từ bị hạn chế).
| Loại | Không có phụ âm cuối (받침 X) | Có phụ âm cuối (받침 O) |
|---|---|---|
| Tính từ | 예쁘다 → 예쁘더니 | 귀엽다 → 귀엽더니 |
| Động từ | 가다 → 가더니 | 먹다 → 먹더니 |
Cách dùng:
Kể lại quan sát quá khứ và thay đổi sau đó.
📌 Lưu ý:
- Chủ ngữ thường là ngôi 2, 3 và hai vế cùng chủ ngữ.
- Ngôi 1 cũng dùng được khi quan sát chính mình, chủ yếu nói tâm trạng, trạng thái cơ thể (vd: 어제는 피곤하더니 오늘은 괜찮아요.).
- Nghĩa rộng là dòng chảy thời gian và thay đổi hoàn cảnh của chủ ngữ (vd: 전에는 여기가 공장이더니 지금은 공원으로 바뀌었네.).
💡 Ví dụ:
- 작년에는 눈이 많이 오더니 올해는 별로 안 오네요. (Năm ngoái tuyết rơi nhiều mà năm nay lại chẳng rơi mấy.)
- 동생이 어렸을 때는 작더니 지금은 저보다 더 커요. (Em tôi hồi nhỏ thấp bé mà giờ lại cao hơn tôi.)
- 그녀가 편지를 읽더니 울었어요. (Cô ấy đọc thư xong thì khóc.)
- 아이가 많이 먹더니 배탈이 났어요. (Đứa bé ăn nhiều rồi bị đau bụng.)
- 어제는 피곤하더니 오늘은 괜찮아요. (Hôm qua còn mệt mà hôm nay đã ổn.)
- 전에는 여기가 공장이더니 지금은 공원으로 바뀌었네. (Trước đây chỗ này là nhà máy mà giờ đã thành công viên.)
- 친구가 열심히 공부하더니 시험에 합격했어요. (Bạn chăm học rồi đã đỗ kỳ thi.)
- 어제는 흐리더니 오늘은 맑네요. (Hôm qua còn âm u mà hôm nay lại trong xanh.)
V-도록 하다
Ý nghĩa:
Dạng '–도록' kết hợp '하다', dùng khi nói trang trọng, nhấn mạnh mệnh lệnh, ý chí.
Cấu trúc:
- 'V-도록 하다' gắn vào gốc động từ; chủ yếu đi với '-(으)세요', '-겠습니다'.
| Không có phụ âm cuối (받침 X) | Có phụ âm cuối (받침 O) |
|---|---|
| 가다 → 가도록 하다 | 먹다 → 먹도록 하다 |
Cách dùng:
Mệnh lệnh/ý chí trang trọng, nhấn mạnh.
📌 Lưu ý:
- Bỏ '-도록' nghĩa cơ bản không đổi nhiều, nhưng có '-도록' thì trang trọng và nhấn mạnh hơn (vd: 다음 주 금요일까지 보고서를 제출하도록 하세요. = 제출하세요. / 모든 일에 최선을 다하도록 하겠습니다. = 다하겠습니다.).
💡 Ví dụ:
- 숙제를 매일 하도록 하세요. (Các em hãy làm bài tập mỗi ngày.)
- 모두 자리에 앉도록 하세요. (Mọi người hãy ngồi vào chỗ.)
- 점심시간 이외에는 외출을 하지 않도록 하세요. (Ngoài giờ ăn trưa, xin đừng ra ngoài.)
- 다음 주 금요일까지 보고서를 제출하도록 하세요. (Hãy nộp báo cáo trước thứ Sáu tuần sau.)
- 모든 일에 최선을 다하도록 하겠습니다. (Tôi sẽ cố gắng hết sức trong mọi việc.)
- 수업 시간에는 휴대폰을 끄도록 하세요. (Trong giờ học xin tắt điện thoại.)
- 쓰레기는 분리해서 버리도록 하세요. (Hãy phân loại rác trước khi vứt.)
- 건강을 위해 매일 운동하도록 하겠습니다. (Vì sức khỏe, tôi sẽ tập thể dục mỗi ngày.)