Ngữ pháp: Lối sống 2
V-아도/어도 되다
Ý nghĩa:
Diễn tả cho phép, được làm gì.
Cấu trúc:
- 'V-아도/어도 되다' gắn vào gốc động từ.
| Gốc ㅏ, ㅗ | Gốc 하다 | Gốc khác (ㅓ, ㅜ, ㅣ…) |
|---|---|---|
| 가다 → 가도 되다 | 전화하다 → 전화해도 되다 | 찍다 → 찍어도 되다 |
Cách dùng:
Xin phép, cho phép ('...cũng được').
📌 Lưu ý:
- Thay 되다 bằng 괜찮다 nghĩa tương tự (vd: 이거 먹어도 괜찮아요? / 먼저 퇴근해도 돼요? - 네, 일을 다 했으면 가도 괜찮아요.).
💡 Ví dụ:
- 이 일이 끝나면 집에 가도 돼요. (Xong việc này thì về nhà cũng được.)
- 이 컴퓨터를 사용해도 돼요? (Tôi dùng máy tính này được không?)
- 이거 제가 먹어도 돼요? - 네, 먹어도 돼요. (Tôi ăn cái này được không? - Được, ăn đi.)
- 숙제를 오늘까지 내야 해요? - 아니요, 내일 내도 돼요. (Phải nộp bài hôm nay à? - Không, mai nộp cũng được.)
- 여기서 사진을 찍어도 돼요? (Chụp ảnh ở đây được không?)
- 지금 집에 가도 돼요? (Giờ tôi về nhà được không?)
- 이 음식을 먹어도 돼요. (Ăn món này cũng được.)
- 여기에 앉아도 돼요. (Ngồi đây cũng được.)
V-(으)면 안 되다
Ý nghĩa:
Diễn tả không cho phép, cấm làm gì.
Cấu trúc:
- 'V-(으)면 안 되다' gắn vào gốc động từ.
| Loại | Không có phụ âm cuối (받침 X) | Có phụ âm cuối (받침 O) |
|---|---|---|
| Động từ | 보다 → 보면 안 되다 | 먹다 → 먹으면 안 되다 |
Cách dùng:
Cấm đoán.
📌 Lưu ý:
- Phủ định kép '-지 않으면 안 되다' nghĩa giống '-아야/어야 되다' nhưng nhấn mạnh nghĩa vụ, đương nhiên mạnh hơn (vd: 지금 가지 않으면 안 됩니다. → 지금 꼭 가야 합니다.).
💡 Ví dụ:
- 시험 시간에 사전을 보면 안 됩니다. (Giờ thi không được xem từ điển.)
- 여기에서 사진을 찍으면 안 돼요. (Ở đây không được chụp ảnh.)
- 도서관에서 큰 소리로 떠들면 안 됩니다. (Trong thư viện không được ồn ào.)
- 박물관에서 사진을 찍으면 안 돼요. (Không được chụp ảnh trong bảo tàng.)
- 수업 시간에 자면 안 돼요. (Không được ngủ trong giờ học.)
- 쓰레기를 버리면 안 돼요. (Không được vứt rác.)
- 지각하면 안 돼요. (Không được đi muộn.)
- 술을 마시고 운전하면 안 돼요. (Không được uống rượu rồi lái xe.)